Vị thuốc Hoàng Bá

Cây Hoàng bá hay còn được gọi là hoàng nghiệt, đây là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Đây là một vị thuốc đa công dụng, đặc biệt là điều trị hiệu quả bệnh trĩ nội trĩ ngoại.

Xem thêm:

1. Mô tả về Hoàng Bá.

1.1. Tên gọi khác.

Tên dân gian: Hoàng bá, Hoàng nghiệt, Xuyên hoàng bá, Chân xuyên bá.

Tên khoa học: Phellodendron amurense Rupr.

1.2  Mô tả vị thuốc.

Cây Hoàng Ba cao khoảng 10-25m, phân cành nhiều. Vỏ thân dày khoảng 0,3 đến 0,5 cm, dài 20 – 40cm, rộng 3 – 6cm sần sùi, màu nâu xam xám ở mặt ngoài, màu vàng tươi ở mặt trong. Cành chất giòn, dễ bẻ, vết bẻ lởm chởm, màu vàng rơm. Lá kép lông gồm 5-13 lá chét hình trứng thuôn hay hình bầu dục, màu lục sẫm ở mặt trên, màu lục nhạt và có lông mềm ở mặt dưới. Hoa màu vàng lục, mọc thành chuỳ ở đầu cành và ở đầu ngọn thân. Quả hình cầu đến lúc chín màu tím đen, có 2-5 hạt.

Bài thuốc Hoàng Bá

Xem thêm:

1.3  Phân bố.

Cây Hoàng Bá được trồng rất nhiều ở nước Trung Quốc và Nhật Bản. Được trồng nuôi vào những năm 1960 ở Lào Cai (Sa Pa), Lai Châu (Sìn Hồ), Vĩnh Phú (Tam Đảo) và Lâm Đồng (Đà Lạt). Đây là loại cây ưa khí hậu mát mẻ vùng núi cao từ 1300m trở lên. Hay rụng lá về mùa đông.

2. Cách bào chế.

Chỉ cần cạo bỏ lớp vỏ bẩn, rửa sạch phơi khô, hoặc sấy khô. Khi dùng ủ mềm rồi thái mỏng từng lát, phơi khô. Rồi nấu dùng.

3. Thành phần hóa học.

Vỏ thân Hoàng Bá chứa khoảng 1,6% berberin, alcaloid khác là palmatin, magnoflorin, jatrorrhizin, phellodendrin, menispermin, candicin. Ngoài ra còn có các chất đắng obakunon, obakulacton ,b-sitosterol và campesterol.

4. Tác dụng dược lý.                     

- Tác dụng điều trị bệnh trĩ nội trĩ ngoại, thu nhỏ búi trĩ.

- Tác dụng dùng chữa kiết lỵ, tiêu chảy.

- Tác dụng chữa mồ hôi trộm, thanh nhiệt.

- Tác dụng chữa ung nhọt, viêm tấy, chân sưng đau, đau mắt, viêm tai.

- Tác dụng chữa tiêu hoá kém và đường ruột.

- Tác dụng mát gan, giải độc tiêu viêm.

- Tác dụng điều trị viêm nhiễm ống mật, sỏi mật.

- Tác dụng điều trị bệnh viêm gan cấp.

5. Đơn thuốc kinh nghiệm và liều dùng.

5.1 Chữa trị bệnh trĩ nội, ngoại.

Nguyên liệu: Hoàng bá 10g, cây cối xay 10g ,cam thảo 5g.

Cách làm: Đun sôi với 1,2 lít nước đun cạn còn 400ml chia 3 lần uống trong ngày.

5.2 Chữa bụng trướng, đại tiện khó.

Nguyên Liệu: Hoàng bá 16g, Mộc thông, Chi tử, Chỉ xác, Đại hoàng (hay Chút chít), Nọc sởi(10g)

Cách làm: Mỗi vị thuốc đều sắc uống mỗi ngày.

5.3 Chữa Trẻ em nhiệt, tiêu chảy, tiểu tiện đỏ:

Nguyên liệu: Hoàng bá.

Cách làm: Cạo lớp vỏ trong của Hoàng Bá, tán nhỏ, cho uống với nước cơm, mỗi lần 2-3g, ngày uống 4-5 lần.

5.4 Chữa Lở miệng, loét lưỡi.

Nguyên liệu: Hoàng bá.

Cách làm: Cắt nhỏ Hoàng bá ra từng mảnh nhỏ rồi ngậm, có thể nuốt nước hoặc nhổ đi.

Trị họng tự nhiên sưng đau ăn uống không được: dùng hoàng bá nghiền nhỏ hòa rượu đắp chỗ đau.

5.5 Chữa trị nhọt mọc ở lưng hoặc ở vết đỏ đau.

Nguyên liệu: Hoàng Bá.

Cách làm: Dùng hoàng bá nghiền nhỏ hòa lòng trắng trứng gà đắp nơi đau.

5.6 Cách trị mộng tinh và xuất tinh sớm.

Nguyên liệu: Hoàng bá sao 600g, cáp phấn bột 600g.

Cách làm: Luyện với mật ong viên thành hoàn như hạt đậu xanh, mỗi lần uống 100 viên lúc đói với rượu. Trong đó hoàng bá đắng mà giáng hỏa, cáp phấn mặn mà bổ thận.

5.7 Chữa bệnh viêm gan cấp.

Nguyên liệu:  Hoàng bá 16g; Mộc thông, Nọc sởi, Chỉ xác, Chi tử, Đại hoàng mỗi vị 10g

Cách làm: sắc với 1,2 lít nước đun cạn còn 400ml chia 3 lần uống sau bữa ăn 20 phút.

5.8 Chữa bệnh viêm tắc mật, sỏi mật.

Nguyên liệu: Hoàng bá 10g, lá mã đề 10g, quả sung khô 10g, cam thảo 6g.

Cách làm: Nấu các vị thuốc trên với 800ml, nấu cạn còn 300ml nước uống trong ngày.



TIN LIÊN QUAN